Khô mắt là tình trạng khá phổ biến hiện nay, đặc biệt ở những người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại hoặc sống trong môi trường điều hòa. Khi mắt bị khô, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như rát mắt, cộm mắt, mỏi mắt hoặc nhìn mờ. Vì vậy, nhiều người quan tâm đến cách trị khô mắt tại nhà đơn giản, an toàn để cải thiện tình trạng khó chịu và bảo vệ sức khỏe đôi mắt mỗi ngày.
Cách trị khô mắt tại nhà
Rủi ro khi không điều trị khô mắt
Hội chứng thị giác màn hình được xem là cách gọi phổ biến của bệnh khô mắt trong thời đại công nghệ. Tình trạng này không chỉ gây khô rát mắt mà còn dẫn đến nhiều biểu hiện khó chịu khác như đau đầu, mỏi cổ, mỏi mắt, nhức mắt, khó tập trung,…
Khô mắt là tình trạng rối loạn lớp màng phim nước mắt khi lượng nước mắt tiết ra không đủ hoặc bay hơi quá nhanh. Điều này khiến bề mặt nhãn cầu bị tổn thương và gây cảm giác khó chịu cho mắt. Người mắc thường có các biểu hiện như: mắt khô, đỏ, rát, cộm, ngứa, nhạy cảm với ánh sáng, chảy nước mắt và đôi khi nhìn mờ đột ngột.
Người bị khô mắt có thể đối mặt với một số biến chứng sau:
- Nhiễm trùng mắt: Nước mắt đóng vai trò bảo vệ bề mặt mắt khỏi sự xâm nhập của vi khuẩn. Khi lượng nước mắt không đủ, nguy cơ nhiễm trùng mắt sẽ tăng lên đáng kể.
- Trầy xước giác mạc: Nếu không được điều trị kịp thời, khô mắt nặng có thể gây viêm mắt, làm tổn thương bề mặt giác mạc, dẫn đến loét giác mạc và suy giảm thị lực.
- Chất lượng cuộc sống suy giảm: Người bị khô mắt thường gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày do cảm giác khó chịu và mỏi mắt kéo dài.
Hướng dẫn cách trị khô mắt tại nhà đơn giản và hiệu quả
Dưới đây là những cách trị khô mắt tại nhà đơn giản nhưng mang lại hiệu quả tích cực:
1. Rửa sạch mí mắt và lông mi
Việc vệ sinh vùng mắt đúng cách có thể giúp cải thiện tình trạng khô mắt. Khi rửa mặt, cần chú ý làm sạch khu vực quanh mắt, mí mắt và lông mi vì đây là nơi tập trung nhiều tuyến tiết nước mắt.
Nên dùng nước ấm kết hợp với dầu gội trẻ em hoặc dung dịch rửa mắt không chứa chất bảo quản để nhẹ nhàng làm sạch mí mắt. Đặc biệt lưu ý những vùng có trang điểm mắt hoặc kem dưỡng, tránh để chúng lọt vào lớp màng phim nước mắt gây kích ứng. Màng phim nước mắt là lớp chất lỏng trong suốt bảo vệ bề mặt mắt, được tạo thành từ dầu của tuyến meibomian. Khi lớp màng này bị thiếu hụt, mắt sẽ dễ rơi vào tình trạng khô và đau rát.
2. Để mắt được nghỉ ngơi
Ánh sáng phát ra từ màn hình máy tính, điện thoại hay tivi có thể gây kích thích mắt và làm giảm tần suất chớp mắt. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, việc sử dụng máy tính trong thời gian dài có thể làm giảm tốc độ chớp mắt, từ đó góp phần gây khô mắt.
Vì vậy, hãy cho mắt nghỉ ngơi thường xuyên khi làm việc với máy tính để hạn chế khô và mỏi mắt. Có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút làm việc, hãy nhìn vào một điểm cách khoảng 20 feet (tương đương 6,1m) trong 20 giây và chớp mắt nhiều lần để giữ ẩm cho mắt.
3. Chườm ấm cho mắt
Bạn có thể xoa hai lòng bàn tay cho ấm rồi nhẹ nhàng áp lên mắt, thực hiện khoảng 5–7 lần để giúp mắt thư giãn. Ngoài ra, có thể dùng khăn ấm chườm lên mắt để các cơ mắt được thả lỏng, giảm căng thẳng và mỏi mắt.
Rửa mắt bằng nước ấm từ 2–3 lần mỗi ngày cũng là một cách trị khô mắt tại nhà khá hiệu quả.
4. Bổ sung Omega-3
Omega-3 có tác dụng cải thiện hoạt động của tuyến meibomian, giúp giảm các triệu chứng khô mắt một cách tự nhiên bằng cách làm dịu và cung cấp dưỡng chất cho mắt.
Bạn có thể bổ sung axit béo omega-3 từ các thực phẩm như:
- Cá hồi
- Cá ngừ
- Cá thu
- Dầu cá
- Hạt lanh
- Hạt chia
- Quả óc chó
- Dầu cọ
- Dầu đậu nành
5. Ăn thực phẩm có Vitamin A, B12 và D
Thiếu vitamin A, B12 và D có thể liên quan đến hội chứng khô mắt. Vì vậy, xây dựng chế độ ăn uống cân bằng là một trong những cách chữa khô mắt tại nhà hiệu quả.
Một số thực phẩm tốt cho mắt nên bổ sung gồm:
- Rau cải
- Sản phẩm từ sữa
- Cá
- Trái cây họ cam chanh
- Các loại hạt
- Nấm
- Rau củ có màu cam
- Rau lá xanh
- Trái kiwi
- Quả nho
- Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyên dùng thêm thực phẩm chức năng nếu cơ thể khó hấp thụ dinh dưỡng từ thực phẩm. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng liều lượng theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh tác dụng phụ.
6. Hạn chế ánh sáng xanh
Ánh sáng xanh phát ra từ các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại, Ipad, TV hay đèn LED có bước sóng ngắn (380–495nm). Loại ánh sáng này có thể xuyên sâu vào mắt, làm tổn thương tế bào biểu mô, gây rối loạn điều tiết, suy giảm thị lực và tăng nguy cơ các bệnh về mắt.
Bên cạnh đó, khi sử dụng thiết bị điện tử, chúng ta thường chớp mắt ít hơn, khiến nước mắt bốc hơi nhanh và làm tăng nguy cơ khô mắt.
Do đó, nên điều chỉnh thời gian sử dụng thiết bị hợp lý, kết hợp quy tắc 20-20-20 để mắt được nghỉ ngơi và chớp mắt thường xuyên hơn. Việc thực hiện đều đặn quy tắc này có thể giúp giảm tình trạng khô và mỏi mắt do máy tính.
Ánh sáng xanh tăng nguy cơ các bệnh về mắt
7. Điều chỉnh độ sáng màn hình máy tính
Để hạn chế ảnh hưởng của thiết bị điện tử đến mắt, việc bố trí và điều chỉnh màn hình máy tính đúng cách là rất cần thiết. Màn hình không nên quá sáng hoặc quá tối vì có thể gây nhức mắt, kích ứng và căng thẳng cho mắt.
Ngoài ra, nên đặt màn hình thấp hơn tầm mắt khoảng 10–15cm và giữ khoảng cách từ mắt đến màn hình khoảng 50–60cm. Điều này giúp giảm tốc độ bay hơi của nước mắt giữa các lần chớp mắt.
8. Chớp mắt thường xuyên
Chớp mắt thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe của mắt và hỗ trợ hoạt động của tuyến lệ. Bạn có thể bắt đầu bằng cách nhắm mắt trong 2 giây rồi mở ra, tiếp tục nhắm mắt thêm 2 giây và sau đó nhắm chặt trong 2 giây trước khi mở mắt lại.
Để duy trì độ ẩm cho mắt, hãy chớp mắt khoảng 20 phút/lần và khoảng 20 lần mỗi ngày. Đây là biến thể của quy tắc 20-20, trong đó bạn nhắm mắt lại sau mỗi 20 phút và giữ trong khoảng 20 giây.
9. Tránh xa khói thuốc lá
Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, chúng còn có thể gây kích ứng mắt. Người hút thuốc có nguy cơ bị khô mắt cao gấp đôi so với người bình thường.
Khói thuốc cũng có thể làm thay đổi thành phần của nước mắt, khiến các triệu chứng khô mắt trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, nên bỏ thuốc lá hoặc tránh những môi trường có nhiều khói thuốc để bảo vệ mắt và hệ hô hấp.
10. Uống nhiều nước
Nước giúp bôi trơn bề mặt nhãn cầu và hỗ trợ hoạt động của tuyến lệ. Việc cung cấp đủ nước giúp mắt loại bỏ bụi bẩn, giúp chớp mắt dễ dàng hơn và giúp mắt thư giãn.
Nên duy trì uống từ 8–10 ly nước mỗi ngày, tương đương khoảng 1,5–2 lít nước.
11. Hạn chế bụi bẩn vào mắt
Môi trường có độ ẩm thấp, nhiều gió, nhiều bụi hoặc thường xuyên sử dụng điều hòa có thể khiến mắt bị kích ứng và khô tạm thời. Vì vậy, nên đóng cửa sổ khi trời nhiều gió để hạn chế bụi bẩn, chất ô nhiễm và các tác nhân gây dị ứng trong không khí.
12. Sử dụng máy tạo độ ẩm và máy lọc không khí
Ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng và trở thành nguyên nhân của nhiều bệnh lý về mắt. Việc sử dụng máy lọc không khí kết hợp máy tạo độ ẩm có thể giúp duy trì độ ẩm trong không gian sống, đồng thời hạn chế vi khuẩn và bụi bẩn.
Ngoài ra, nên tránh ngồi quá lâu trước luồng gió từ điều hòa vì điều này có thể khiến mắt bị khô nhanh hơn.
13. Ngủ đúng giấc
Thiếu ngủ có thể khiến mắt tiết nước mắt nhiều hơn và dẫn đến nhiều vấn đề gây khô mắt. Người trưởng thành nên ngủ từ 7–8 giờ mỗi đêm.
Nếu gặp khó khăn khi ngủ, bạn có thể thử một số biện pháp sau:
- Thay đổi thói quen sinh hoạt ban ngày, chẳng hạn tập thể dục vào buổi sáng thay vì buổi tối.
- Tạo môi trường ngủ thoải mái, yên tĩnh và hạn chế ánh sáng bằng rèm cửa.
- Duy trì thói quen đi ngủ vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Trước khi ngủ khoảng một giờ, nên hạn chế sử dụng điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử phát ra ánh sáng xanh.
14. Hạn chế rượu
Uống quá nhiều rượu có thể khiến cơ thể mất nước và làm tình trạng khô mắt trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, hạn chế rượu bia sẽ giúp cải thiện sức khỏe đôi mắt.
15. Đeo kính râm hoặc kính bảo vệ mắt
Khô mắt có thể gây ra hiện tượng sợ ánh sáng, tức là mắt trở nên nhạy cảm bất thường với ánh sáng, dẫn đến đau mắt, đau đầu hoặc chảy nước mắt nhiều.
Sử dụng kính râm hoặc kính lọc ánh sáng xanh có thể giúp giảm bớt các triệu chứng này và bảo vệ mắt khỏi tác động của ánh sáng mạnh.
Khô mắt có thể gây ra hiện tượng sợ ánh sáng
Khi nào cần điều trị y tế?
Nếu tình trạng khô mắt không thuyên giảm sau khi đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, bạn nên đến gặp bác sĩ trong các trường hợp sau:
- Mắt đỏ và bị sưng.
- Mắt đau hoặc có dấu hiệu kích ứng.
- Bị chấn thương ở mắt.
- Mắt xuất hiện nhiều ghèn.
- Đau, sưng hoặc cứng khớp.
- Khô miệng.
- Tình trạng khô mắt vẫn kéo dài sau vài ngày tự chăm sóc.
Đối với phần lớn mọi người, khô mắt thường chỉ là hiện tượng tạm thời và có thể liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nghiêm trọng hơn. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng khô mắt kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời, hạn chế những biến chứng không mong muốn.
Phương pháp chữa khô mắt dứt điểm kéo dài nhiều ngày
- Thuốc
- Đặt nút Punctal
- Tiểu phẫu
Lưu ý khi chăm sóc và điều trị khô mắt
Nên thường xuyên vệ sinh mắt và sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc các sản phẩm hỗ trợ bôi trơn để duy trì độ ẩm cho mắt. Trong trường hợp khô mắt mạn tính, người bệnh nên sử dụng thuốc nhỏ mắt ngay cả khi mắt không có triệu chứng nhằm giúp mắt luôn ở trạng thái ổn định. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng liều lượng và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
Lưu ý khi chăm sóc và điều trị khô mắt
Câu hỏi thường gặp
1. Khô mắt có tự khỏi không?
Trong nhiều trường hợp nhẹ, khô mắt có thể cải thiện khi nghỉ ngơi hợp lý, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và chăm sóc mắt đúng cách. Tuy nhiên nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, người bệnh nên đi khám để được điều trị phù hợp.
2. Có nên sử dụng nước mắt nhân tạo khi bị khô mắt không?
Nước mắt nhân tạo có thể giúp giữ ẩm và làm dịu bề mặt mắt, hỗ trợ cải thiện triệu chứng khô mắt. Tuy nhiên, người bệnh nên lựa chọn sản phẩm phù hợp và sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ để tránh gây kích ứng hoặc phụ thuộc thuốc.
3. Khi nào cần đi khám bác sĩ khi bị khô mắt?
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu tình trạng khô mắt kéo dài nhiều ngày, kèm theo các dấu hiệu như đau mắt, đỏ mắt, nhìn mờ, chảy ghèn hoặc mắt bị kích ứng nghiêm trọng để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Việc áp dụng đúng cách trị khô mắt tại nhà như nghỉ ngơi hợp lý, bổ sung dinh dưỡng cho mắt, giữ vệ sinh mắt và hạn chế tiếp xúc ánh sáng xanh có thể giúp cải thiện các triệu chứng hiệu quả. Tuy nhiên, nếu tình trạng khô mắt kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh ảnh hưởng đến thị lực và chất lượng cuộc sống. Theo dõi Noguchi Việt Nam để xem thêm nhiều bài viết hay!
Sản phẩm bạn có thể quan tâm:Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
