Phòng tránh đột quỵ mùa nắng nóng và 6 thói quen xấu dễ gây đột quỵ

Thời tiết nắng nóng gay gắt của mùa hè không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi, khó chịu mà còn làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là đột quỵ mùa nắng nóng. Tình trạng này thường gặp ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh mạn tính và cả những người làm việc ngoài trời. Nếu không nhận biết sớm và xử lý kịp thời, đột quỵ có thể để lại di chứng nặng nề hoặc tử vong. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng, cách sơ cứu và phòng chống sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình trong mùa hè oi bức.   

Nắng nóng là yếu tố làm gia tăng đột quỵ

Nguy cơ đột quỵ tăng khi nhiệt độ ngoài trời đạt từ 32°C trở lên

Vào mùa hè, đặc biệt những ngày nắng nóng cực đoan, số ca đột quỵ do nắng nóng có xu hướng tăng cao. Theo dự báo, nhiệt độ trong mùa hè năm nay có thể đạt mức kỷ lục, khiến nguy cơ này càng gia tăng.

Nhiệt độ môi trường vượt quá khả năng điều hòa của cơ thể sẽ làm mất cân bằng nhiệt, tăng áp lực lên hệ tim mạch, dễ gây sốc nhiệt và đột quỵ.

Ở các đô thị, nguy cơ này càng lớn hơn do hiệu ứng đảo nhiệt. Ban ngày, nhiệt lượng bị giữ lại trong bê tông, nhựa đường khiến nhiệt độ cao hơn so với vùng nông thôn. Ban đêm, nhiệt tỏa ra từ các bề mặt này làm nhiệt độ giảm chậm, khiến cơ thể không được “giải nhiệt” hoàn toàn.

Theo các chuyên gia, nguy cơ đột quỵ bắt đầu tăng khi nhiệt độ ngoài trời đạt từ 32°C trở lên, đặc biệt nếu phải hoạt động mạnh hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột (ví dụ từ phòng điều hòa ra ngoài trời nắng).

Những đối tượng có nguy cơ cao bị đột quỵ mùa nắng nóng

Một số nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng và có nguy cơ cao gặp đột quỵ mùa hè, bao gồm:

• Trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 4 tuổi: cơ chế điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện, dễ mất nước và sốc nhiệt.
• Người cao tuổi (trên 65 tuổi): khả năng thích nghi với nhiệt độ kém, phản ứng chậm trước thay đổi nhiệt.
• Người mắc bệnh mạn tính: tim mạch, phổi, thận, tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, rối loạn chuyển hóa, bệnh tâm thần.
• Người có lối sống không lành mạnh: hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, ăn uống kém lành mạnh, không uống đủ nước.
• Người sống ở đô thị: phải chịu nhiệt độ cao hơn do hiệu ứng đô thị.

Các triệu chứng của đột quỵ do nắng nóng

Khi cơ thể bị đột quỵ nhiệt, bạn có thể nhận thấy các triệu chứng như:

• Thân nhiệt tăng cao bất thường (lên đến 40°C)
• Ngất xỉu hoặc cảm giác choáng váng
• Đau đầu dữ dội, hoa mắt
• Không đổ mồ hôi dù nhiệt độ cơ thể cao
• Da đỏ, khô, nóng
• Chuột rút, tê người
• Buồn nôn, nôn
• Tim đập nhanh, thở nông
• Rối loạn ý thức, mất phương hướng, thay đổi hành vi
• Co giật, động kinh
• Bất tỉnh

Những dấu hiệu này là tình trạng cấp cứu y tế, cần xử lý ngay lập tức để tránh biến chứng nguy hiểm.

Cách sơ cứu khi bị đột quỵ do nắng nóng

Khi nghi ngờ ai đó bị đột quỵ mùa nắng nóng, cần:

1. Gọi cấp cứu ngay lập tức hoặc đưa nạn nhân đến bệnh viện gần nhất.
2. Đưa vào nơi râm mát, thoáng gió, tránh nắng trực tiếp.
3. Cởi bớt quần áo để giúp cơ thể thoát nhiệt.
4. Làm mát nhanh bằng quạt, khăn ướt hoặc chườm đá vào bẹn, nách – nơi có nhiều mạch máu gần bề mặt da để giảm nhiệt nhanh chóng.
5. Bổ sung nước (nếu còn tỉnh) với từng ngụm nhỏ, nước mát vừa phải (không quá lạnh).

Không để nạn nhân tự đứng lên hoặc tiếp tục hoạt động, và không đợi các triệu chứng “tự hết” mới đi cấp cứu.

Phòng chống đột quỵ trong mùa nắng nóng

Để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với nhóm có nguy cơ cao, cần áp dụng các biện pháp:

• Hạn chế ra ngoài vào khung giờ nắng gắt (10h–16h).
• Dùng điều hòa ở mức 27°C, tránh chênh lệch nhiệt độ trong/ngoài trên 7°C.
• Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày, uống đều đặn kể cả khi không khát.
• Ăn nhiều rau củ quả, uống nước ép để bổ sung vitamin, khoáng chất.
• Mặc quần áo sáng màu, rộng, nhẹ; đội mũ rộng vành, đeo kính râm, bôi kem chống nắng SPF 30+.
• Tránh rượu bia và cà phê vì làm cơ thể mất nước nhanh.
• Nghỉ ngơi từ 15–20 phút sau khi đi nắng về trước khi tắm.

6 thói quen xấu tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ ngày nắng nóng

Tắm ngay sau khi vừa đi nắng về

Thói quen này khiến nhiệt độ cơ thể giảm đột ngột, mạch máu co lại nhanh, ảnh hưởng đến tuần hoàn và có thể gây choáng, loạn nhịp tim, đột quỵ. Giải pháp: nghỉ 15–20 phút, lau người bằng khăn ướt trước khi tắm.

Ngồi lâu trước quạt hoặc điều hòa thổi trực tiếp

Khi cơ thể đang tiết mồ hôi và mạch máu giãn ra, luồng gió lạnh trực tiếp sẽ làm co mạch đột ngột, gây rối loạn điều hòa nhiệt và tăng nguy cơ đột quỵ.

Cài đặt điều hòa ở nhiệt độ quá thấp

Chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong và ngoài phòng gây chóng mặt, rối loạn huyết áp, co mạch cấp tính. Nhiệt độ hợp lý: khoảng 27°C, chênh không quá 7°C.

Uống nước đá lạnh ngay sau khi đi nắng

Nước đá làm giảm nhiệt cơ thể quá nhanh, gây sốc nhiệt, tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim. Nên uống nước mát ở nhiệt độ phòng để hạ nhiệt từ từ.

Uống không đủ nước

Mất nước khiến máu đặc, dễ hình thành cục máu đông gây tắc mạch não. Người bình thường cần 1,5–2 lít/ngày, người lao động ngoài trời cần 2,7–3,7 lít/ngày.

Hoạt động thể lực quá sức dưới trời nắng

Vận động mạnh dưới nắng làm cơ thể mất nước, tăng thân nhiệt nhanh, dễ say nắng và đột quỵ – đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nắng nóng bao nhiêu độ thì dễ bị đột quỵ?

Nguy cơ cao khi nhiệt độ ngoài trời từ 32°C trở lên, đặc biệt khi hoạt động mạnh hoặc tiếp xúc kéo dài.

Đột quỵ do nắng nóng có khác với đột quỵ thông thường không?

Có. Đột quỵ do nắng nóng thường bắt nguồn từ sốc nhiệt, mất nước, rối loạn điện giải, trong khi đột quỵ thông thường chủ yếu do tắc hoặc vỡ mạch máu não.

Người cao tuổi nên làm gì để tránh đột quỵ mùa hè?

Hạn chế ra ngoài khi nắng gắt, uống đủ nước, duy trì nhiệt độ phòng ổn định, ăn uống lành mạnh và theo dõi huyết áp thường xuyên.

>>> Xem thêm: Những nơi cục máu đông có thể hình thành và dấu hiệu nhận biết

Đột quỵ mùa nắng nóng là một trong những mối nguy sức khỏe nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu nhận biết sớm và thay đổi lối sống phù hợp. Hãy bảo vệ bản thân và gia đình bằng cách tránh tiếp xúc trực tiếp với nắng gắt, uống đủ nước, duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định và bỏ các thói quen xấu trong mùa hè. Sự chủ động hôm nay sẽ giúp bạn an toàn, khỏe mạnh để tận hưởng trọn vẹn mùa hè. Theo dõi Noguchi Việt Nam để xem thêm nhiều bài viết khác!

Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.