Sơ cứu đột quỵ bằng kim là một phương pháp dân gian được truyền tai nhau từ lâu và vẫn xuất hiện phổ biến trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng việc chích máu ở đầu ngón tay hoặc dái tai có thể giúp người bệnh vượt qua cơn đột quỵ trong lúc chờ cấp cứu. Tuy nhiên, liệu cách làm này có thực sự hiệu quả hay chỉ là một quan niệm sai lầm tiềm ẩn nhiều nguy cơ? Hãy cùng tìm hiểu thực hư về phương pháp sơ cứu đột quỵ bằng kim cũng như cách xử trí đúng khi gặp người có dấu hiệu đột quỵ.
Không nên sơ cứu đột quỵ bằng kim
Thực hư về cách sơ cứu đột quỵ bằng kim
Sơ cứu đột quỵ bằng kim là phương pháp được hiểu đơn giản là người hỗ trợ dùng kim châm vào đầu ngón tay, đầu ngón chân hoặc dái tai của người nghi ngờ bị đột quỵ rồi nặn máu ra ngoài. Cách làm này được lan truyền khá rộng rãi trong dân gian và trên các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, đến nay chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh hiệu quả của phương pháp này, thậm chí việc áp dụng còn có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và làm chậm trễ quá trình cấp cứu người bệnh.
Có nên sơ cứu đột quỵ bằng kim không?
Như đã đề cập, đáp án cho câu hỏi có nên sơ cứu đột quỵ bằng kim không là “không nên”. Đột quỵ xảy ra khi quá trình cung cấp máu lên não bị gián đoạn. Nguyên nhân chủ yếu là do mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc bị vỡ. Tình trạng này khiến não thiếu oxy và dưỡng chất cần thiết, từ đó làm tổn thương các tế bào não.
Đột quỵ là một cấp cứu y khoa nguy hiểm, cần được xử trí khẩn cấp để hạn chế tối đa tổn thương não và các biến chứng nặng nề. Việc dùng kim chích máu không mang lại hiệu quả điều trị mà còn làm lãng phí thời gian quý giá, khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội can thiệp trong “thời gian vàng”. Thay vì áp dụng mẹo dân gian này, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên sâu về điều trị đột quỵ để được xử trí kịp thời và đúng cách.
Có nên sơ cứu đột quỵ bằng kim không?
Hướng dẫn cách sơ cứu người bị đột quỵ đúng kỹ thuật
Khi phát hiện một người có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, cần giữ bình tĩnh và tiến hành các bước xử trí dưới đây:
1. Gọi cấp cứu ngay lập tức
Ngay khi nhận thấy các biểu hiện của đột quỵ, việc cần làm đầu tiên là liên hệ số cấp cứu 115 để được hỗ trợ y tế nhanh chóng và kịp thời.
2. Nhận biết dấu hiệu theo quy tắc FAST
- F (Face – Khuôn mặt): Quan sát khuôn mặt người bệnh có bị méo miệng hoặc lệch một bên hay không. Có thể yêu cầu họ cười hoặc thực hiện một số động tác cơ mặt để kiểm tra.
- A (Arms – Tay chân): Đề nghị người bệnh nâng đồng thời hai cánh tay. Nếu một tay yếu, rơi xuống hoặc không thể nâng lên thì có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.
- S (Speech – Lời nói): Kiểm tra khả năng giao tiếp của người bệnh xem có bị nói ngọng, nói khó, nói không rõ hoặc không thể nói được hay không.
- T (Time – Thời gian): Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Thời gian xử trí càng nhanh thì khả năng hạn chế tổn thương não càng cao.
3. Sơ cứu cơ bản trong thời gian chờ cấp cứu
Trong lúc đợi nhân viên y tế đến hỗ trợ, cần thực hiện một số bước sơ cứu quan trọng sau:
- Đặt người bệnh nằm ở tư thế thoải mái, đầu nâng cao khoảng 30 độ.
- Nếu người bệnh khó thở, hãy nới lỏng quần áo và các vật dụng bó chặt như cà vạt, khăn quàng cổ, thắt lưng… để hỗ trợ hô hấp.
- Trường hợp người bệnh ngừng tim, cần tiến hành ép tim ngoài lồng ngực. Đồng thời dùng khăn sạch quấn quanh ngón tay để lấy đờm dãi trong khoang miệng nếu cần.
- Tháo răng giả (nếu có) nhằm hạn chế nguy cơ hóc hoặc sặc. Tuyệt đối không cho bất kỳ vật gì vào miệng người bệnh.
- Đắp chăn hoặc giữ ấm cơ thể cho người bệnh.
- Nếu người bệnh bị yếu hoặc liệt tay chân, nên nhờ nhiều người hỗ trợ khi cần di chuyển.
- Theo dõi sát tình trạng người bệnh để kịp thời nhận biết các thay đổi bất thường.
4. Xử lý theo tình trạng người bệnh
- Nếu người bệnh bất tỉnh: Thực hiện hô hấp nhân tạo bằng phương pháp thổi ngạt hoặc ép tim ngoài lồng ngực khi cần thiết.
- Nếu người bệnh còn tỉnh: Nên trò chuyện và động viên để họ giữ bình tĩnh, tránh lo lắng hoặc hoảng sợ quá mức.
5. Thu thập thông tin hỗ trợ bác sĩ
Trong quá trình sơ cứu, nếu có điều kiện, hãy ghi nhớ thời điểm xuất hiện triệu chứng, tiền sử bệnh lý và các loại thuốc người bệnh đang sử dụng để cung cấp cho bác sĩ. Những thông tin này sẽ hỗ trợ quá trình chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn.
Lưu ý:
- Nên gọi cấp cứu và tuân thủ hướng dẫn từ nhân viên y tế. Tùy từng tình huống, có thể chủ động đưa người bệnh đến bệnh viện bằng ô tô nếu việc di chuyển nhanh hơn.
- Tuyệt đối không áp dụng các biện pháp sơ cứu chưa được chứng minh như châm cứu, bấm huyệt, xoa bóp hay tự ý tiêm thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Cách sơ cứu người bị đột quỵ đúng kỹ thuật
Nguy cơ từ việc thực hiện sơ cứu đột quỵ không đúng cách
Việc sử dụng kim để sơ cứu người bị đột quỵ có thể gây ra nhiều nguy cơ và hậu quả nghiêm trọng như:
- Làm chậm thời gian cấp cứu: Áp dụng các phương pháp sơ cứu không đúng có thể khiến người bệnh mất đi khoảng thời gian quý giá, bỏ lỡ “thời gian vàng” để được can thiệp và điều trị hiệu quả tại cơ sở y tế chuyên khoa.
- Tăng nguy cơ nhiễm trùng: Trong trường hợp kim chích không được vô trùng đúng quy cách, người bệnh có thể bị nhiễm trùng tại vị trí châm kim hoặc thậm chí nhiễm trùng huyết, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.
- Không mang lại hiệu quả điều trị: Việc chích kim hoàn toàn không có khả năng khôi phục lưu lượng máu lên não – yếu tố then chốt giúp hạn chế tổn thương não và cứu sống người bệnh đột quỵ. Việc điều trị cần được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa theo phác đồ y khoa chuẩn, có thể bao gồm thuốc tiêu huyết khối hoặc các phương pháp can thiệp nội mạch tùy từng trường hợp cụ thể.
Nguy cơ từ việc thực hiện sơ cứu đột quỵ không đúng cách
Câu hỏi thường gặp
1. Sơ cứu đột quỵ bằng kim có thực sự hiệu quả không?
Không. Sơ cứu đột quỵ bằng kim là phương pháp chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả. Việc chích kim vào đầu ngón tay, ngón chân hay dái tai không giúp làm thông mạch máu hoặc cải thiện tình trạng thiếu máu lên não, thậm chí có thể làm chậm thời gian cấp cứu.
2. Vì sao không nên tự ý châm kim khi phát hiện người bị đột quỵ?
Châm kim khi sơ cứu đột quỵ có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giờ vàng” điều trị, làm tăng nguy cơ tổn thương não. Ngoài ra, nếu dụng cụ không được vô trùng, người bệnh còn có nguy cơ nhiễm trùng và gặp biến chứng nguy hiểm.
3. Khi thấy người có dấu hiệu đột quỵ cần làm gì đầu tiên?
Khi phát hiện dấu hiệu đột quỵ, cần gọi ngay số cấp cứu 115 và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ. Trong thời gian chờ hỗ trợ, nên giữ người bệnh ở tư thế an toàn, theo dõi triệu chứng và tránh thực hiện các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng như châm kim, xoa bóp hoặc bấm huyệt.
Có thể thấy, sơ cứu đột quỵ bằng kim không được y học hiện đại công nhận và hoàn toàn không có tác dụng cải thiện lưu lượng máu lên não. Ngược lại, việc áp dụng phương pháp này còn có thể làm chậm trễ thời gian cấp cứu, gia tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của người bệnh. Khi nghi ngờ có dấu hiệu đột quỵ, điều quan trọng nhất là nhận biết sớm triệu chứng, gọi cấp cứu ngay và thực hiện các bước sơ cứu đúng cách để người bệnh được tiếp cận điều trị trong “thời gian vàng”, từ đó giảm nguy cơ tử vong và di chứng lâu dài. Xem thêm nhiều bài viết hay tại Noguchi Việt Nam!
Sản phẩm bạn có thể quan tâm:
Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.