[Giải đáp] Thực hư về việc thiếu vitamin B12 gây đột quỵ?

Thiếu vitamin B12 gây đột quỵ là mối nguy hiểm sức khỏe ít người để ý nhưng có thể để lại hậu quả nặng nề. Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc tạo máu, bảo vệ hệ thần kinh và duy trì tuần hoàn ổn định. Khi cơ thể thiếu hụt, nguy cơ hình thành cục máu đông và đột quỵ tăng cao, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc người ăn uống thiếu cân bằng.

Thiếu vitamin B12 gây đột quỵ hay không?

Thiếu vitamin B12 có gây đột quỵ không?

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng thiếu hụt vitamin B12 có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào khẳng định chắc chắn việc thiếu vitamin B12 trực tiếp gây ra đột quỵ. Cần thêm nhiều nghiên cứu chuyên sâu hơn để xác minh mối liên hệ này. Dù vậy, tình trạng thiếu vitamin B12 kéo dài kết hợp với các yếu tố nguy cơ khác vẫn có khả năng làm gia tăng rủi ro đột quỵ.

Khi lượng vitamin B12 trong cơ thể giảm sút, nồng độ homocysteine – một hợp chất hóa học – có xu hướng tăng cao. Mức homocysteine quá nhiều có thể gây viêm thành mạch và căng thẳng oxy hóa, dẫn đến tổn thương mạch máu, cản trở lưu thông máu lên não. Về lâu dài, điều này có thể tạo điều kiện hình thành cục máu đông, chảy máu não và làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Theo một nghiên cứu tại Đại học Columbia (Mỹ), nhiều bệnh nhân từng trải qua đột quỵ có nồng độ vitamin B12 thấp. Việc bổ sung vitamin B12, đặc biệt qua đường tiêm, giúp cải thiện mức B12 trong máu, giảm homocysteine và từ đó hạ nguy cơ đột quỵ. Ngoài ra, thiếu vitamin B12 còn có thể gây thiếu máu hồng cầu khổng lồ, làm tổn thương chất trắng trong não và tủy sống, góp phần vào các bệnh lý như sa sút trí tuệ hay rối loạn thần kinh ngoại biên.

Để phát hiện tình trạng thiếu vitamin B12, xét nghiệm máu có thể được thực hiện với ngưỡng bình thường từ 200 – 900 pg/mL. Một số dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm: lưỡi đỏ và đau rát, loét miệng, da nhợt nhạt hoặc hơi vàng, đau đầu, suy giảm thị lực, tâm trạng lo âu, trầm cảm, rối loạn tiêu hóa hoặc mệt mỏi kéo dài.

Công dụng của vitamin B12 đối với sức khỏe

Vitamin B12 (cobalamin) thuộc nhóm vitamin tan trong nước, đóng vai trò thiết yếu trong nhiều hoạt động sống của cơ thể. Cụ thể:

• Hỗ trợ tổng hợp ADN, từ đó tham gia trực tiếp vào quá trình phân chia và nhân đôi tế bào.
• Góp mặt trong quá trình chuyển hóa chất béo và acid folic.
• Giúp hình thành hồng cầu mới, đồng thời tham gia vào quá trình tạo năng lượng.
• Là thành phần quan trọng cấu tạo bao myelin bảo vệ dây thần kinh, giúp hệ thần kinh vận hành ổn định.

Dấu hiệu cảnh báo thiếu Vitamin B12 bạn cần lưu ý

Xét nghiệm máu là phương pháp chính xác để kiểm tra nồng độ vitamin B12, thường dao động trong khoảng 200 – 900 pg/mL. Khi thiếu hụt, cơ thể có thể phát tín hiệu qua các biểu hiện sau:

• Lưỡi đỏ, đau rát, kèm loét miệng
• Da xuất hiện các mảng vàng nhạt
• Thường xuyên đau đầu, mờ mắt, giảm thị lực
• Tâm trạng thay đổi thất thường: lo âu, trầm cảm
• Rối loạn tiêu hóa, tê bì tay chân

Những nhóm đối tượng sau cần đặc biệt chú ý, nên theo dõi định kỳ và xét nghiệm vitamin B12:

• Người cao tuổi (trên 60 tuổi)
• Người ăn chay trường hoặc thuần chay
• Người mắc bệnh đường ruột: Crohn, viêm loét đại tràng…
• Người dùng thuốc ức chế axit dạ dày lâu dài (như PPI)
• Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú

Thiếu vitamin B12 gây ra tác hại gì?

Vitamin B12 giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sức khỏe. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu hụt vitamin B12, phổ biến nhất là do chế độ ăn uống không đầy đủ hoặc các bệnh lý cản trở khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Ngoài ra, những người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người suy dinh dưỡng, bệnh nhân ung thư hay người thường xuyên uống rượu bia cũng dễ rơi vào tình trạng thiếu vitamin B12 dù vẫn bổ sung thực phẩm giàu loại vitamin này.

Trước khi tìm hiểu thiếu vitamin B12 có thể gây đột quỵ hay không, cần nắm rõ những ảnh hưởng tiêu cực của việc thiếu dưỡng chất này. Trên thực tế, thiếu vitamin B12 khá phổ biến, thường biểu hiện qua các rối loạn về thần kinh và huyết học. Nếu tình trạng kéo dài và nghiêm trọng, người bệnh có nguy cơ bị tổn thương thần kinh vĩnh viễn.

Cụ thể, thiếu hụt vitamin B12 có thể gây ra hàng loạt vấn đề về thần kinh như: rối loạn trí nhớ, thay đổi cảm giác vị giác, giảm khả năng vận động, phản xạ chậm, dễ kích động, ảo giác, thậm chí rối loạn tâm thần ở mức độ nặng. Với trẻ nhỏ, thiếu vitamin B12 có thể làm chậm quá trình phát triển, ảnh hưởng vận động và sự phát triển thể chất.

Ngoài ra, thiếu vitamin B12 còn dẫn đến tình trạng thiếu máu ác tính do rối loạn quá trình hấp thụ, thường bắt nguồn từ việc thiếu yếu tố nội tại cần thiết để cơ thể hấp thu vitamin ở ruột non. Người thiếu B12 cũng thường xuyên gặp phải cảm giác tê bì, dị cảm ở tay chân.

Giải pháp cải thiện tình trạng thiếu hụt vitamin B12

Sau khi biết được thiếu vitamin B12 có thể dẫn đến nguy cơ đột quỵ hay không, nhiều người đặt câu hỏi làm thế nào để bổ sung và khắc phục tình trạng thiếu vitamin B12 hiệu quả. Cách xử lý sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân gây thiếu hụt. Với trường hợp khó hấp thụ vitamin B12 hoặc mắc thiếu máu ác tính, bác sĩ thường khuyến nghị tiêm bổ sung hoặc uống vitamin B12 liều cao.

Ở người lớn tuổi, việc bổ sung vitamin B12 hằng ngày hoặc sử dụng viên uống vitamin tổng hợp chứa B12 là một giải pháp hữu ích. Riêng với những người không dung nạp được vitamin B12 từ thực phẩm có nguồn gốc động vật, có thể lựa chọn các cách thay thế sau:

• Ăn ngũ cốc được tăng cường vitamin B12.
• Sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung vitamin B12.
• Uống hoặc tiêm vitamin B12 theo hướng dẫn của chuyên gia.

Cách phòng ngừa thiếu vitamin B12

Để ngăn ngừa tình trạng thiếu vitamin B12, việc bổ sung qua chế độ ăn uống hàng ngày là phương pháp đơn giản và hiệu quả. Những thực phẩm giàu vitamin B12 mà bạn nên thêm vào khẩu phần gồm có:

• Các loại thịt: đặc biệt là thịt đỏ, thịt gia cầm và nội tạng động vật.
• Thủy hải sản: cá ngừ, cá hồi, cá mòi, nghêu, sò... đều chứa lượng lớn vitamin B12.
• Sữa và chế phẩm từ sữa: như sữa tươi, sữa chua, phô mai.
• Trứng: nhất là phần lòng đỏ.
• Thực phẩm tăng cường: ngũ cốc ăn sáng, men dinh dưỡng hoặc một số loại sữa hạt được bổ sung vitamin B12.

Bên cạnh đó, đối với người ăn chay trường hoặc theo chế độ ăn kiêng đặc biệt, việc dùng thêm thực phẩm chức năng bổ sung vitamin B12 là lựa chọn cần thiết để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Thiếu vitamin B12 có thật sự làm tăng nguy cơ đột quỵ không?

Có. Thiếu vitamin B12 làm tăng mức homocysteine trong máu – yếu tố nguy cơ gây xơ vữa động mạch, hình thành cục máu đông và từ đó làm tăng khả năng bị đột quỵ.

Ai dễ bị thiếu vitamin B12 dẫn đến nguy cơ đột quỵ?

Những người ăn chay trường, người lớn tuổi, người mắc bệnh đường tiêu hóa, phụ nữ mang thai, hoặc người sử dụng thuốc ức chế dạ dày kéo dài dễ bị thiếu vitamin B12 và có nguy cơ cao hơn.

Làm thế nào để phòng ngừa đột quỵ do thiếu vitamin B12?

Cần bổ sung đầy đủ vitamin B12 thông qua thực phẩm giàu dinh dưỡng (thịt, cá, trứng, sữa) hoặc viên uống bổ sung theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ đột quỵ.

>>> Xem thêm: Thuyên tắc là gì: Biện pháp phòng ngừa và điều cần lưu ý

Có thể thấy, thiếu vitamin B12 gây đột quỵ không phải là vấn đề hiếm gặp và hoàn toàn có thể phòng tránh nếu được quan tâm đúng mức. Duy trì chế độ ăn giàu vitamin B12, bổ sung đúng cách và thăm khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn bảo vệ hệ tim mạch và phòng ngừa nguy cơ đột quỵ hiệu quả. Theo dõi thêm nhiều chủ đề hay tại Noguchi Việt Nam!

Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.