Trong thời đại công nghệ, chúng ta dành hàng giờ mỗi ngày trước màn hình điện thoại, máy tính. Điều này vô tình khiến ánh sáng xanh gây mất ngủ, làm rối loạn đồng hồ sinh học và khiến cơ thể khó thư giãn vào buổi tối. Hiểu rõ tác động của ánh sáng xanh là bước đầu để bạn bảo vệ giấc ngủ và sức khỏe của mình.
Ánh sáng xanh gây mất ngủ
Ánh sáng xanh gây mất ngủ có đúng không?
Cơ thể con người vận hành giống như một chiếc đồng hồ sinh học. Dễ hiểu hơn, cơ thể sẽ “ghi nhớ” thói quen sinh hoạt hằng ngày và tự điều chỉnh cảm giác đói, buồn ngủ hay tỉnh dậy vào đúng thời điểm quen thuộc. Chu kỳ này kéo dài khoảng 24 giờ và được gọi là nhịp sinh học. “Chiếc đồng hồ” ấy chủ yếu chịu ảnh hưởng từ các tín hiệu tự nhiên bên ngoài – đặc biệt là ánh sáng ban ngày và bóng tối vào ban đêm.
Vậy lý do nào khiến nhiều người cho rằng ánh sáng xanh gây mất ngủ? Ánh sáng xanh và giấc ngủ có liên hệ ra sao? Theo các nhà nghiên cứu, ánh sáng xanh là loại ánh sáng có bước sóng ngắn, thuộc dải quang phổ xanh lam – tím. Ánh sáng xanh từ mặt trời giúp cơ thể nhận biết thời điểm ban ngày, kích thích tạo ra các Hormone giúp bạn tỉnh táo và hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, ánh sáng xanh cũng phát ra từ màn hình điện thoại, máy tính, TV. Khi dùng các thiết bị này vào buổi tối, cơ thể sẽ nhầm tưởng là ban ngày, từ đó tăng tiết Hormone kích thích khiến bạn khó chìm vào giấc ngủ.
Không chỉ vậy, ánh sáng xanh còn làm giảm quá trình tiết Hormone Melatonin – loại Hormone được giải phóng vào ban đêm giúp cơ thể mệt và buồn ngủ. Melatonin bị ức chế khiến bạn khó ngủ, dễ trằn trọc và ngủ không sâu. Đây chính là nguyên nhân nhiều người kết luận ánh sáng xanh làm rối loạn giấc ngủ. Nếu tình trạng thiếu Melatonin kéo dài, cơ thể dễ suy nhược, tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, tăng cân, béo phì, đồng thời làm tăng khả năng mắc các bệnh lý như trầm cảm, ung thư hay tim mạch.
Ánh sáng xanh gây mất ngủ có đúng không?
Một số tác động khác của ánh sáng xanh lên cơ thể
Không chỉ gây khó ngủ và làm rối loạn nhịp sinh hoạt, ánh sáng xanh còn có thể để lại nhiều hệ quả tiêu cực đối với sức khỏe. Dưới đây là một số ảnh hưởng đáng chú ý mà ánh sáng xanh gây ra:
Tổn thương võng mạc và giác mạc
Ánh sáng xanh mang bước sóng ngắn kèm năng lượng mạnh. Khi mắt tiếp xúc liên tục ở khoảng cách gần, các tế bào võng mạc dễ bị tổn thương, dẫn đến khô mắt, mỏi mắt và giảm thị lực. Nếu kéo dài, các tế bào thị giác có thể bị phá hủy, gây thoái hóa võng mạc, tổn thương giác mạc và thậm chí dẫn tới nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn.
Thúc đẩy quá trình lão hóa da
Theo chuyên gia da liễu Murad – nhà sáng lập thương hiệu Murad, việc dùng thiết bị điện tử trong 4 giờ tương đương với việc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khoảng 20 phút. Do đó, ánh sáng xanh có thể khiến da lão hóa nhanh hơn, xuất hiện nhiều nếp nhăn, da kém săn chắc và giảm khả năng đàn hồi.
Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm
Tiếp xúc kéo dài với ánh sáng xanh được ví như phơi nhiễm với bức xạ liều thấp. Điều này tạo điều kiện cho các gốc tự do phát triển, làm tăng rủi ro hình thành những bệnh lý nghiêm trọng như ung thư, tim mạch, xơ vữa động mạch, suy giảm chức năng thần kinh và ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ.
Một số tác động khác của ánh sáng xanh lên cơ thể
Làm sao để giảm tác động của ánh sáng xanh gây mất ngủ?
Nếu bạn phải sử dụng thiết bị điện tử thường xuyên, hãy trang bị kính lọc ánh sáng xanh hoặc gắn miếng lọc chuyên dụng cho máy tính, laptop. Đây là cách giúp hạn chế phần lớn tác động của ánh sáng xanh lên mắt và làn da. Ngoài ra, hầu hết các dòng smartphone hiện nay đều tích hợp chế độ “ban đêm”. Khi dùng điện thoại vào buổi tối, bạn nên bật tính năng này để giảm lượng ánh sáng xanh phát ra, tránh gây khó ngủ và mỏi mắt.
Bên cạnh đó, bạn cũng có thể áp dụng thêm các biện pháp sau để hạn chế ánh sáng xanh ảnh hưởng đến giấc ngủ:
- Ưu tiên dùng đèn ngủ ánh sáng đỏ dịu hoặc các loại đèn hỗ trợ giấc ngủ.
- Hạn chế dùng thiết bị điện tử tối thiểu 120 phút trước giờ ngủ.
- Dậy sớm và phơi nắng khoảng 15 phút mỗi sáng để điều chỉnh nhịp sinh học.
- Nếu công việc buộc phải dùng máy tính, điện thoại vào buổi tối, hãy đeo kính chống ánh sáng xanh khi làm việc.
- Tăng tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên ban ngày giúp bạn dễ buồn ngủ hơn vào buổi tối, đồng thời cải thiện tinh thần và khả năng tập trung.
Làm sao để giảm tác động của ánh sáng xanh gây mất ngủ?
Câu hỏi thường gặp
Ánh sáng xanh có thực sự gây mất ngủ không?
Có. Ánh sáng xanh ức chế quá trình sản xuất melatonin – hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Khi melatonin giảm, bạn sẽ khó đi vào giấc ngủ, dễ trằn trọc và ngủ không sâu.
Sử dụng điện thoại ban đêm bao lâu thì ảnh hưởng đến giấc ngủ?
Chỉ cần dùng điện thoại hoặc máy tính trong 30–60 phút trước giờ ngủ đã đủ làm rối loạn nhịp sinh học và gây khó ngủ, đặc biệt nếu nhìn màn hình ở khoảng cách gần.
Làm thế nào để hạn chế ánh sáng xanh khi vẫn phải dùng thiết bị điện tử?
Bạn có thể bật chế độ ban đêm, dùng kính chống ánh sáng xanh, giảm độ sáng màn hình, hoặc tránh sử dụng thiết bị ít nhất 1–2 giờ trước khi ngủ để bảo vệ giấc ngủ tốt hơn.
>>> Xem thêm: 5 cách tự nhiên chống mất ngủ hiệu quả
Có thể thấy, ánh sáng xanh gây mất ngủ không phải là lời cảnh báo vô căn cứ. Việc tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử vào ban đêm sẽ làm giảm melatonin, khiến bạn trằn trọc và ngủ không sâu giấc. Bằng cách điều chỉnh thói quen sử dụng thiết bị và áp dụng những biện pháp hạn chế ánh sáng xanh, bạn hoàn toàn có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ và nâng cao sức khỏe lâu dài. Xem thêm nhiều bài viết hay tại Noguchi Việt Nam!
Sản phẩm bạn có thể quan tâm:
Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
