Dậy sớm từ lâu được xem là thói quen của nhiều người thành công và có lối sống lành mạnh. Việc thức dậy sớm không chỉ giúp bạn có thêm thời gian cho bản thân mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất, tinh thần và hiệu suất làm việc. Vậy dậy sớm mang lại những tác dụng gì và làm sao để hình thành thói quen này một cách hiệu quả?
Dậy sớm có tốt không?
Lợi ích của dậy sớm
Cải thiện chức năng nhận thức
Những người có thói quen dậy sớm thường duy trì khả năng tập trung tốt hơn, đầu óc minh mẫn và tràn đầy năng lượng trong suốt ngày dài.
Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ chặt chẽ giữa việc thức dậy sớm và thành công. Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy những người làm việc vào buổi sáng thường chủ động hơn, có mục tiêu rõ ràng, kỹ năng giải quyết vấn đề tốt và đạt thành tích học tập cao, từ đó có nhiều cơ hội vào đại học danh tiếng và sở hữu công việc với thu nhập tốt.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu năm 2008 cũng ghi nhận sinh viên đại học tự nhận là “người dậy sớm” có điểm trung bình cao hơn so với những người thức khuya. Việc ngủ không đủ hoặc ngủ kém chất lượng thường liên quan đến suy giảm nhận thức, bao gồm trí nhớ kém, khó tập trung và rối loạn cảm xúc.
Chất lượng giấc ngủ tốt hơn
Ngủ đủ giấc mang lại nhiều lợi ích như cải thiện huyết áp, tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ hoạt động não bộ, ổn định tâm trạng và giúp cơ thể có thời gian tự phục hồi. Thói quen dậy sớm giúp bạn dễ đi ngủ sớm hơn, đồng thời duy trì giờ ngủ – giờ thức ổn định sẽ điều chỉnh nhịp sinh học và giúp giấc ngủ ban đêm sâu hơn.
Những người có lịch sinh hoạt ngủ nghỉ đều đặn thường ít cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày. Ngược lại, những người thường xuyên thức khuya, dậy muộn dễ gặp các rối loạn giấc ngủ và tình trạng uể oải kéo dài.
Những lợi ích của giấc ngủ chất lượng bao gồm:
- Cải thiện tâm trạng
- Tăng khả năng tập trung
- Giảm nguy cơ béo phì và các bệnh mãn tính khác
- Trong khi đó, giấc ngủ kém chất lượng có thể:
- Làm suy yếu hệ miễn dịch
- Tăng nguy cơ cao huyết áp, bệnh tim mạch và tiểu đường
- Giảm ham muốn tình dục
Thêm thời gian để ăn sáng
Khi thức dậy muộn và phải vội vã ra ngoài, nhiều người có xu hướng ăn qua loa, lựa chọn thức ăn nhanh kém lành mạnh hoặc thậm chí bỏ bữa sáng. Những người ngủ muộn, dậy muộn thường tiêu thụ nhiều hơn khoảng 248 calo mỗi ngày, ăn ít trái cây và rau hơn khuyến nghị, đồng thời sử dụng nước ngọt và đồ ăn nhanh nhiều gấp đôi so với người dậy sớm.
Ngược lại, dậy sớm giúp bạn có đủ thời gian chuẩn bị một bữa sáng đầy đủ và cân bằng. Khi đã no từ bữa sáng, bạn cũng dễ đưa ra những lựa chọn ăn uống lành mạnh hơn trong ngày, góp phần hạn chế nguy cơ tăng cân và béo phì.
Thời gian tập thể dục buổi sáng
Với những người bận rộn, buổi sáng sớm đôi khi là khoảng thời gian duy nhất để tập luyện. Sau một ngày dài học tập hoặc làm việc, việc dành thời gian đến phòng tập không hề dễ dàng và bạn có thể thiếu động lực vận động.
Tập thể dục vào buổi sáng, khi cơ thể còn nhiều năng lượng, không chỉ giúp bạn khởi đầu ngày mới tích cực mà còn mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Vận động đều đặn giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, cải thiện tâm trạng, điều hòa đường huyết, kiểm soát cân nặng, nâng cao khả năng nhận thức và nhiều lợi ích khác.
Bạn có thể đặt sẵn chai nước, giày hoặc thảm tập cạnh giường để dễ dàng bắt đầu thói quen tập luyện ngay khi thức dậy. Giữ mọi thứ đơn giản và dễ thực hiện sẽ giúp bạn duy trì thói quen lâu dài. Tập cùng bạn bè hoặc tham gia lớp học cũng là cách hiệu quả để tăng tính nhất quán.
Lợi ích của dậy sớm
Tâm trạng và sức khỏe tinh thần tốt hơn
Những người dậy sớm thường có xu hướng suy nghĩ tích cực hơn so với “cú đêm”. Họ thường được đánh giá là lạc quan, dễ chịu, có trách nhiệm và hài lòng hơn với cuộc sống. Phụ nữ có thói quen dậy sớm cũng được ghi nhận là ít có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm hay lo âu.
Bên cạnh đó, người dậy sớm thường đi ngủ sớm hơn. Khi ngủ đủ 7 – 9 tiếng mỗi đêm theo khuyến nghị, cơ thể và tinh thần có đủ thời gian phục hồi, từ đó giúp sức khỏe toàn diện được cải thiện.
Giảm căng thẳng
Thức dậy sớm giúp bạn có thêm thời gian để hoàn thành công việc một cách thong thả, hạn chế áp lực và căng thẳng. Việc di chuyển vào buổi sáng sớm cũng ít đông đúc hơn, giúp bạn tránh vội vã và lo lắng trễ giờ. Ngủ nghỉ đầy đủ còn hỗ trợ nâng cao khả năng giải quyết vấn đề trong ngày.
Tăng năng lực tổ chức và hiệu suất
Nhiều người dậy sớm tận dụng buổi sáng để đặt mục tiêu và lên kế hoạch cho cả ngày. Việc lập kế hoạch giúp cải thiện năng suất, cho phép bạn hoàn thành công việc sớm hơn hoặc thử những điều mới. Thói quen này cũng giúp giảm sự hay quên, đặc biệt khi bạn ghi chú lại các nhiệm vụ cần làm.
Ngoài ra, buổi sáng là thời điểm con người tỉnh táo nhất, giúp bạn tập trung làm việc mà ít bị gián đoạn.
Buổi sáng yên bình
Dậy sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc. Nếu bạn sống cùng gia đình hoặc có con nhỏ, buổi sáng sớm là khoảng thời gian lý tưởng để tận hưởng không gian yên tĩnh cho riêng mình và xây dựng thói quen thư giãn tích cực.
Đối với người đi làm, thức dậy sớm hơn giúp tránh giờ cao điểm, đến nơi làm việc sớm và có thêm thời gian xử lý công việc trước khi đồng nghiệp đến, từ đó hạn chế xao nhãng.
Da khỏe hơn
Những đêm thiếu ngủ có thể để lại dấu hiệu rõ rệt trên làn da như nếp nhăn, da xỉn màu, bọng mắt hoặc sụp mí. Thiếu ngủ kéo dài cũng có thể góp phần gây ra mụn trứng cá.
Giấc ngủ chất lượng giúp da được tái tạo, tăng lưu lượng máu và thúc đẩy sản sinh collagen, hỗ trợ phục hồi tổn thương do môi trường và tia UV.
Ngoài ra, việc đi ngủ sớm giúp bạn có thêm thời gian cho các bước chăm sóc da như làm sạch và dưỡng da. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi bạn thức dậy với làn da tươi tắn hơn nhờ thói quen ngủ sớm dậy sớm. Ngủ đủ giấc còn giúp giảm quầng thâm do hạn chế tình trạng ứ dịch dưới mắt.
Giấc ngủ chất lượng giúp da được tái tạo
Làm thế nào để dậy sớm?
Dậy sớm mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và hiệu suất làm việc, tuy nhiên việc từ bỏ thói quen ngủ nướng không phải lúc nào cũng dễ dàng. Bạn có thể tham khảo những phương pháp dưới đây để xây dựng thói quen ngủ khoa học hơn và tận hưởng lợi ích từ lối sống lành mạnh.
Việc trở thành người dậy sớm một cách tự nhiên không thể đạt được chỉ sau một đêm và có thể gây khó khăn trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, nếu kiên trì rèn luyện, bạn hoàn toàn có thể giúp cơ thể và tinh thần thích nghi để thức dậy nhẹ nhàng hơn. Dưới đây là một số cách giúp bạn bắt đầu thói quen dậy sớm hiệu quả.
Xây dựng lịch trình đi ngủ
Duy trì giờ ngủ đều đặn mỗi ngày giúp điều chỉnh nhịp sinh học ổn định hơn. Khi cơ thể quen với một khung giờ cố định, bạn sẽ cảm thấy buồn ngủ và tỉnh dậy vào cùng thời điểm mỗi ngày. Hãy lên kế hoạch để đảm bảo ngủ đủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm.
Vệ sinh giấc ngủ
Vệ sinh giấc ngủ là tập hợp những thói quen và hành vi lành mạnh giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một số cách giúp bạn nâng cao vệ sinh giấc ngủ gồm:
- Giữ phòng ngủ mát mẻ, yên tĩnh và hạn chế ánh sáng
- Giảm sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối
- Tránh ăn quá no trước khi đi ngủ
- Duy trì thói quen thư giãn nhẹ nhàng trước giờ ngủ
- Không tập luyện cường độ cao vào buổi tối
- Ưu tiên thực phẩm nguyên hạt và uống đủ nước trong ngày
- Hạn chế tiếp xúc ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử ít nhất 60 phút trước khi ngủ
Khi cải thiện tốt vệ sinh giấc ngủ, bạn sẽ dễ đi vào giấc ngủ sâu hơn và việc thức dậy vào buổi sáng cũng trở nên nhẹ nhàng hơn.
Để đồng hồ báo thức ra xa giường
Nếu đặt báo thức ngay cạnh giường, bạn rất dễ tắt chuông và tiếp tục ngủ nướng mà không nhận ra. Hãy đặt đồng hồ báo thức ở vị trí xa giường, chẳng hạn như trên kệ sách hoặc bàn trang điểm ở phía bên kia phòng, để buộc bản thân phải đứng dậy tắt chuông. Khi đã rời khỏi giường, bạn sẽ ít có xu hướng quay lại ngủ tiếp và dễ bắt đầu buổi sáng hơn.
Ra khỏi giường ngay lập tức
Ngay khi tỉnh giấc, hãy rời khỏi giường và bắt đầu ngày mới. Dù điều này khá khó khăn, nhưng việc nằm nán lại trên giường chỉ khiến bạn uể oải hơn và tăng nguy cơ ngủ lại lúc nào không hay.
Tử tế với chính mình
Bạn có thể chưa quen với việc dậy sớm chỉ sau vài ngày, đặc biệt nếu trước đó bạn thường xuyên thức khuya và ngủ muộn. Đừng quá khắt khe với bản thân khi lỡ ngủ không đủ hoặc dậy muộn hơn kế hoạch. Thỉnh thoảng ngủ nướng là điều chấp nhận được, miễn là không trở thành thói quen thường xuyên. Nếu bạn tự tạo quá nhiều áp lực cho việc dậy sớm, ngay cả khi cơ thể mệt mỏi hoặc không khỏe, bạn có thể cảm thấy chán nản và dễ tìm lý do để bỏ cuộc.
Duy trì giờ ngủ đều đặn mỗi ngày
Câu hỏi thường gặp
Dậy sớm có tốt cho sức khỏe không?
Có. Dậy sớm giúp bạn duy trì nhịp sinh học ổn định, cải thiện chất lượng giấc ngủ, tăng khả năng tập trung, giảm căng thẳng và hỗ trợ sức khỏe tinh thần lẫn thể chất tốt hơn.
Người quen thức khuya có nên tập dậy sớm không?
Có thể, nhưng cần thực hiện từ từ. Người quen thức khuya nên điều chỉnh giờ ngủ sớm hơn từng bước nhỏ, kết hợp vệ sinh giấc ngủ tốt để cơ thể thích nghi, tránh mệt mỏi hoặc thiếu ngủ.
Dậy sớm nhưng vẫn mệt là do đâu?
Dậy sớm nhưng vẫn mệt thường do ngủ không đủ giấc, chất lượng giấc ngủ kém hoặc nhịp sinh học chưa ổn định. Cần đảm bảo ngủ đủ 7–9 tiếng và duy trì giờ ngủ – thức đều đặn mỗi ngày.
>>> Xem thêm: Hiện tượng ngủ không dậy được là gì và cách khắc phục
Dậy sớm là một thói quen đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho sức khỏe, tinh thần và chất lượng cuộc sống. Khi biết sắp xếp thời gian ngủ nghỉ hợp lý, xây dựng lối sống khoa học, việc dậy sớm sẽ trở nên dễ dàng và tự nhiên hơn. Duy trì thói quen dậy sớm không chỉ giúp bạn bắt đầu ngày mới hiệu quả mà còn góp phần cải thiện sức khỏe và nâng cao năng suất mỗi ngày. Theo dõi Noguchi Việt Nam để xem thêm nhiều bài viết hay!
Sản phẩm bạn có thể quan tâm:
Lưu ý: Các thông tin và sản phẩm được đề cập trong bài viết chỉ nhằm mục đích tham khảo. Để đảm bảo an toàn khi sử dụng, bạn nên hỏi ý kiến Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.
